Home / Romatoid Artrit / Romatoid Artrit: Bilmeniz Gereken Her Şey – Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Romatoid Artrit: Bilmeniz Gereken Her Şey – Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Romatoid artrit (RA) vücudunuzun farklı yerlerinde eklem ağrısı ve hasara neden olabilen otoimmün bir hastalıktır. RA’nın neden olduğu eklem hasarı genellikle vücudunuzun her iki tarafında meydana gelir. Dolayısıyla, bir kolunuzdan veya bacaklarından biri etkileniyorsa, diğer kol veya bacaktaki aynı eklem de muhtemelen etkilenir. Bu, doktorların RA’yı osteoartrit (OA) gibi diğer artrit tiplerinden ayırd etmesinin bir yoludur. RA aynı zamanda cilt, gözler, akciğerler, kalp, kan veya sinirleri de etkileyebilir.

Romatoid Artrit Nedenleri

Romatoid artritin neden ortaya çıktığı bilinmemektedir. Ancak bazı faktörler riskleri artırır. Bunlar:

  • Kadın olmak
  • Ailede RA öyküsü olması
  • Periodontal hastalıklarla ilişkili olan belirli bakteri türlerine maruz kalma
  • Epstein-Barr virüsü nedeniyle enfeksiyon geçirmiş olmak
  • Travma veya yaralanma, örneğin kemik kırılması veya çatlaması, eklem çıkığı veya bağ hasarı
  • Sigara içmek
  • Obezite

Romatoid artritin kalıtımsal olduğuna dair kesin bilimsel bir kanıt yoktur ancak bir çok RA hastasının ailesinde aynı hastalığa sahip akrabaları mevcuttur. Her durumda, ailenizde romatoid artritli kişi(ler) olması sizin de bu hastalığa yakalanma riskinizi arttıran bir faktördür.

Romatoid Artrit Belirtileri

Romatoid artrit eklemlerde enflamasyon ve ağrı ile kendisini belli eden uzun vadeli veya kronik bir hastalıktır. Belirtilerin yoğun olduğu dönemlere “alevlenme” adı verilir. Alevlenme geçtikten sonra şikayetlerin az veya hiç olmadığı “remisyon” dönemlerine girilir.

Romatoid Artrit belirtileri şunları kapsar:

  • Eklemlerde ağrı
  • Birden fazla ve simetrik eklemde şişlik, kızarıklık
  • Eklemlerde tutukluk
  • Eklemlerde işlev kaybı
  • 30 dakikadan fazla süren sabah tutukluğu
  • Romatoid nodüller
  • Ateş
  • Yorgunluk
  • Kilo kaybı

Romatoid Artrit Teşhisi

Her otoimmün hastalıkta olduğu gibi, romatoid artriti tek başına teşhis eden bir teşhis yöntemi yoktur. O yüzden hastalığı teşhis etmek zaman alabilir.

Teşhisin ilk aşamasında doktorunuz eklemlerinizi, kas kuvvetinizi, reflekslerinizi kontrol edecek ve eklem bölgelerinde kızarıklık, şişlik ve hassasiyet arayacaktır.

Sonraki aşama kan testleridir. Kan testlerinde RA teşhisini doğrulayacak antikorlar ve enflamasyon aranır. Bununla beraber, eklemlerdeki olası hasarları görmek için MR, röntgen gibi bir takım görüntüleme araçlarından faydalanılabilir.

Romatoid Artrit Teşhisi İçin Yapılan Kan Testleri

Romatoid Faktör Testi: Bu test kanda romatoid faktör denilen bir proteinin olup olmadığını belirlemek için yapılır. Bu proteinin kanda yüksek miktarlarda bulunması RA teşhisine yardımcı olur.

Anti CCP: Bu test kanda RA ile ilişkilendirilen bir antikorun varlığını arar. Testin pozitif gelmesi romatoid artritin ihtimalini arttırır. Ancak her romatiod artritli kişide bu test pozitif gelmez.

ANA (Antinükleer Antikor Testi) : Vücudun antikor üretip üretmediğini anlamak için bu test kullanılır. Bağışıklık sistemi RA dahil olmak üzere bir çok durumda antikor üretir.

ESR (Eritrosit Sedimantasyon Hızı): Bu test ile vücutta bir enflamasyon olup olmadığı tespit edilir. Testin pozitif çıkması sadece enflamasyonun varlığını doğrular, sebebini ortaya çıkarmaz.

CRP (C-reaktif protein): Enfeksiyon ve enflamasyon durumlarında karaciğer bu proteini üretir. Yüksek CRP düzeyi RA ile ilişkilendirilir.

Romatoid Artrit Tedavisi

Romatoid artriti tam olarak tedavi eden bir yöntem bulunmamaktadır. Ancak çeşitli ilaçlar ile hastalık kontrol altına alınarak kalıcı hasar bırakması engellenebillir. Bu ilaçların bir kısmı vücuttaki enflamasyonu azaltmaya yönelik kullanılırken, bir kısmı da alevlenmeleri ve hasarları engelllemek için kulllanılır.

Enflamasyonu engellemek için aşağıdaki ilaçlar kullanılabilir:

  • Nonsteroid antienflamatuar ilaçlar
  • Kortikosteroidler
  • Asetaminofenler

Aşağıdaki ilaçlar ise RA’nın vücuda verdiği zararı yavaşlatmak için kullanılır:

  • DMARD İlaçlar: Bu ilaçlar vücudun bağışıklık sistemi üzerinde baskı kurarak RA’nın vücuda zarar vermesini engellemeye yöneliktir.
  • Biyolojikler: Bu yeni jenerasyon ilaçlar tüm bağışıklık sistemini baskılamak yerine, daha hedefe yönelik bir baskılama sağlar.
  • JAK İnhibütörleri: Bu ilaçlar da biyolojikler gibi daha hedefe yönelik bir tedavi sağlarlar.

Romatoid Artrit El ve Ayakları

Romatoid artrit tüm vücudu etkileyebilen bir hastallık olsa da el ve ayak gibi küçük eklemlerde daha sık görülür. Parmakların, bileklerin, dizlerin, ayak bileklerinin ve ayak parmaklarının şişmesi yaygındır. Tedavi olmazsanız, ellerinizde ve ayaklarınızda ciddi deformasyonlar gelişebilir. Ellerin ve parmakların deformasyonları sonucu eğri, pençe benzeri bir görünüm ortaya çıkabilir. Ayak parmaklarınız da pençe benzeri bir görünüm alabilir; bazen yukarıya doğru bükülür ve bazen ayağının altında kıvrılır. Ayakta ülserler, şişkinlikler ve nasırlar da görülebilir.

Romatoid Artrit Beslenmesi

Romatoid artrit hastalığında enflamasyonu azaltıcı etki gösteren besinler yönünden zengin bir beslenme rutini çok önemlidir. Enflamasyonu azaltan besinlerin başında omega-3 yağları gelir. Özellikle somon gibi soğuk su balıkları omega-3 yönünden oldukça zengindir. Bununla beraber antioksidant özellikleri bulunan besinlerden de sık sık tüketmek RA belirtilerini azaltmada faydalı olacaktır. Son olarak, lifli besinler de enflamasyonun azaltılmasında etkilidir.

Romatoid artritte ne yediğiniz kadar ne yemediğiniz de önemlidir. İşlenmiş karbonhidratlar, trans ve doymuş yağlar yememeniz gereken yiyecekler arasındadır.

Romatoid Artrit ve Osteoartrit (Kireçlenme) Arasındaki Farklar

Bir takım benzer belirtiler gösterse de, kireçlenme bir otoimmün hastalık değildir, genelde ileri yaşlarda ortaya çıkan ve eklemlerin aşınması sonucu oluşan bir durumdur. Kireçlenme de el ve diğer eklemlerde şekil bozukluklarına ve kullanım zorluklarına neden olabilir. Ancak bunun nedeni enflamasyon değildir. Romatoid artritte ortaya çıkan şekil ve işlev bozuklukları vücudun bağışıklk sisteminin eklemlere saldırması sonucu oluşan enflamasyon nedeniyle ortaya çıkar.

Romatoid Artrit Komplikasyonları

RA kontrol altına alınmadığı zaman bir takım komplikasyonlara sebep olabilir. Eklemlere zarar veren enflamasyon gözlerde, akciğelerde, kalpte, ciltte ve damarlarda bir takım sorunlara sebep olabilir. Bu nedenle romatoid artritin tedavi ile kontrol altına alınması çok önemlidir.

Cilt Sorunları: Ciltte romatoid nodülleri denilen şişlikler ortaya çıkabilir. Bu nodüller özellikle dirseklerde, topuklarda, kollarda ve parmaklarda görülür. Bir anda çıkabilecekleri gibi, yavaş yavaş da belirebilirler. Nodüller, romatoid artritin daha da kötüye gittiğinin bir işareti olabilir.

Göz Sorunları: Romatoid artrit gözde bir kaç şekilde kendisini gösterebilir. Gözün beyaz kısmını örten ince bir zar olan episkleranın iltihabı yaygın olarak görülür. Genellikle hafif seyreder, fakat gözler kızarır ve ağrı yapabilir. Gözün beyaz kısmının bir iltihabı olan sklerit, daha ciddi bir durumdur ve görme kaybına neden olabilir.

Kalp ve Damar Sorunları: Kalbi çevreleyen zarın iltihabı demek olan perikardit RA alevlenmeleri sırasında ortaya çıkabilir. Eğer bu çok sık tekrarlarsa zar kalınlaşabilir ve kalbin düzgün bir şekilde çalışmasını engeller. Ayrıca, kalpte romatoid nodüller ortaya çıkabilir ve bu da kalp sağlığı için sorun yaratabilir. Kalp kasının enfeksiyonu (miyokardit) çok daha ciddi bir durumdur ve ender de olsa RA hastalarında görülebilir.

Kan Hastalıkları: Romatoid artrit alyuvar sayılarında düşüşe neden olur (anemi). Anemi yorgunluk, nefes darlığı, hızlı kalp atışı, kramp. uykusuzluk gibi sorunlara sebep olabilir. Trombositoz (kandaki trombositlerin artması) başka bir komplikasyondur. Çok ender görülmekle beraber, Felty Sendromu da RA hastalarında görülebilir.

Akciğer Problemleri: Romatoid artrit, akciğerlerinizde iltihaplanmaya neden olabilir ve bu da ağrılı nefes almaya sebep olan plöreziye sebep olabilir. Romatoid nodüllleri akciğerde de görülebilir ve genel olarak zararsızlardır ancak ender de olsa ciğerlerin sönmesi, kan öksürmek, enfeksiyon, plevral efüzyon gibi sorunlar ortaya çıkarabilir.

 

Romatoid Artrit: Bilmeniz Gereken Her Şey – Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

About editor

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir